Iraanse Shaheddrone bezorgt Midden-Oosten moeilijkheden: „Consequenties Amerikaanse aanval niet goed doordacht"
In dit artikel:
Shaheddrones van Iran veroorzaken sinds eind februari grote problemen in het Midden-Oosten: niet alleen in de Golfstaten maar ook bij Amerikaanse bases rondom Iran. De Iraanse kamikazedrones vormen een nieuwe uitdaging omdat bestaande luchtverdediging van de VS vooral is ontworpen tegen ballistische raketten en bemande vliegtuigen. Dat leidt tot een kostbaar onevenwicht: een Patriot-raket kost ruim 3 miljoen euro, een Shahed-drone zo'n 20.000 euro, waardoor massale drone-aanvallen de luchtverdediging snel uitputten.
De Amerikanen hebben deels gereageerd door doelwitten voor droneproductie en lanceerplatforms te bombarderen, en door onderscheppingsdrones uit Oekraïne naar de regio te sturen. Ook ontwikkelden zij de LUCAS-drone, die sterk op de Shahed lijkt. Desondanks ontbreekt bij de VS volgens experts de operationele ervaring om efficiënt met zulke aantallen kamikazedrones om te gaan; dat blijkt onder andere uit het hoge munitieverbruik en het brede aantal te verdedigen doelen nadat Iran het conflict naar omringende, olieproducerende landen uitbreidde.
Oekraïne geldt inmiddels als de meest ervaren partij in het afslaan van Shaheds en heeft hulp aangeboden. Volgens president Zelensky zijn er al teams naar drie landen in het Midden-Oosten gestuurd om kennis te delen. Oekraïense verdediging werkt met een gelaagd systeem: detectienetwerken (radar en akoestiek), elektronische oorlogsvoering om signalen te jammen, lichte vuurkrachten, onderscheppingsdrones en als laatste linie luchtafweerraketten zoals de Patriot. Oekraïne zou bereid zijn die praktijkkennis te ruilen voor meer Patriots, waarmee het een wederzijdse uitwisseling van expertise en materieel voorstelt.
Daarnaast speelt Rusland een rol: volgens berichten deelt Moskou dronetactieken en inlichtingen met Iran. Rusland heeft meer ervaring met het inzetten van drones, onder andere door het gebruik van massale, gelijktijdige aanvallen die radars kunnen overweldigen. Die kennisuitwisseling versterkt Iran’s capaciteiten en werkt de proliferatie van drone-oorlogsvoering in de hand.
De opkomst van goedkope, aanpasbare en massaal in te zetten onbemande systemen verandert het slagveld snel. Experts spreken van een kat-en-muisspel: aanvallers en verdedigers reageren in hoog tempo op elkaars methoden. Shaheds zijn waarschijnlijk niet het einde van deze ontwikkeling; toekomstige stappen zullen nog slimmer, goedkoper en moeilijker te bestrijden onbemande wapens kunnen brengen.